Werkt meer eenheid tegen polarisatie?

Wat onderzoek laat zien

Tijdens het WK mannenvoetbal was het vaak te horen: sport verbindt. Met zijn allen achter Oranje. Maar meer eenheid is niet altijd beter. Want een sterke nadruk op wat mensen bindt, kan ook de vraag oproepen wie erbij hoort en hoeveel ruimte er blijft voor verschillen. Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over de balans tussen eenheid en diversiteit?

Polarisatie is kortgezegd het ‘wij-zij’ denken. Het gaat over situaties waarin mensen tegenover elkaar staan. En hoewel een sportwedstrijd kan leiden tot rivaliteit en zelfs vijandigheid tussen sportteams, kan sport juist ook verbinden. Allereerst kan er binnen een team van sporters eenheid ontstaan. Samen in een team sporten, vermindert vooroordelen, blijkt uit onderzoek uit de Verenigde Staten. En een land dat eerder juist gepolariseerd was, kan tijdens sport (tijdelijk) verenigd worden. Deze gedachte sluit ook aan bij een van de bekendste wetenschappelijke theorieën tegen polarisatie, namelijk het ‘Common Ingroup Identity Model’. Een gemeenschappelijke identiteit vermindert bestaande tegenstellingen. Als je samen ‘voor Nederland’ bent, maar ook als je je samen identificeert als ‘Amsterdammer’ of als ‘klas 3b’, kan dat ervoor zorgen dat vooroordelen tussen de leden van die groep minder worden.

Ben je voor Marokko óf ben je voor Nederland?
Dat pleit er dus voor om ons te verenigen in een groep Nederlanders. Maar daar is ook kritiek op. Veel Marokkaanse Nederlanders kregen tijdens het WK de vraag: ‘Ben je nu voor Marokko of voor Nederland?’. Hiermee leken zij te moeten kiezen. In plaats van eenheid, was dit juist een voorbeeld van polarisatie: hoor jij bij ‘ons’ of hoor je bij ‘hen’? Er was dus weinig ruimte voor verschillen tussen Nederlanders.

Lees verder via movisie.nl

In de online editie van ons jaarlijkse HCB Seminar De Veilige Gemeente leert u van topsprekers hoe u met uw partners in veiligheid samenwerkt aan regie in de aanpak van polarisatie, radicalisering en extremisme. Met onder andere Stijn Sieckelinck, Elanie Rodermond, prof. dr. Marloes van Noorloos (Universiteit Leiden), prof. dr. Hans Boutellier (Vrije Universiteit Amsterdam) en Liesbeth van der Heide (Inspectie Justitie en Veiligheid). Lees verder over inschrijfmogelijkheden via de website van het Haags Congres Bureau.