Regels rond staatsgeweld zijn op orde, transparantie en controle ervan niet

De Nederlandse wet- en regelgeving rond geweldgebruik door de staat voldoet grotendeels aan de eisen van een democratische rechtsstaat. Dit concludeert Vincent Cozijn in zijn proefschrift waarop hij 27 mei promoveerde aan de Vrije Universiteit. Maar er zijn ook belangrijke tekortkomingen op het gebied van transparantie, controle en rechtsbescherming van burgers.

Het geweldmonopolie van de Staat der Nederlanden betreft het exclusieve recht om te bepalen wie wanneer geweld mag gebruiken. Voor zijn onderzoek bracht Cozijn het volledige stelsel van geweldsbevoegdheden en -instructies in kaart – zowel in Europees Nederland als in het Caribisch deel van het koninkrijk (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Cozijn ging na wanneer en onder welke voorwaarden de staat geweld mag (laten) gebruiken tegen burgers. Eerst stelde hij vast aan welke rechtstatelijke normen een democratische rechtsstaat moet voldoen. Daarna beoordeelde hij of de Nederlandse regelgeving daaraan voldoet.

Rechtspositie
Het geweldmonopolie behoort tot de meest ingrijpende bevoegdheden van de staat. Onduidelijke of slecht controleerbare regels kunnen daarom direct gevolgen hebben voor de rechtspositie van burgers en het vertrouwen in de overheid. Dit laatste doet zich in de praktijk voor.

Lees verder via mr-online.nl