Moslimterroristen zeggen zelf dat de radicale islam hun belangrijkste drijfveer is. Waarom doen onze politici daar zelfs deze bloedige zomer dan zo ingewikkeld over, vraagt rechtsfilosoof Paul Cliteur zich af. ‘Als een staat zijn burgers niet kan beschermen, heeft die staat gefaald.’
Ja, het is een statement. Hoogleraar Paul Cliteur heeft een cadeautje voor de interviewer meegenomen: een exemplaar van zijn vorig jaar verschenenAtheïstisch Woordenboek. Stephane Charbonnier heeft een eigen lemma. Cliteur citeert de 7 januari 2015 op zijn redactie geëxecuteerde hoofdredacteur van Charlie Hebdo: ‘Ik sterf liever rechtop dan dat ik moet leven op mijn knieën.’
Net als ‘Charb’ is Cliteur, als rechtsgeleerde en filosoof verbonden aan de Universiteit van Leiden, overtuigd atheïst. De leiders van het vrije westen moeten een antwoord vinden op de golf van terreur. Cliteur hoort hen zoeken naar de juiste woorden. Maar steeds zijn het woorden die de hoogleraar zelf nooit zou gebruiken. En dat is, zegt hij, al jaren zo. Ondertussen groeit de aanhang van de populisten.
De liberaal Cliteur (1955), woonachtig in Amsterdam, staat bekend als een zachtaardig man. Hij was voorzitter van het Humanistisch Verbond en lijstduwer van de Partij voor de Dieren. Maar nu is het tijd om te strijden, stelt hij. ‘De democratie is het waard om verdedigd te worden.’
Hoe ver moeten we daar in gaan? In Frankrijk wordt steeds vaker gesproken over preventieve hechtenis van potentiële terroristen.
‘Vroeg of laat wordt dat een serieuze optie. Het is een kwestie van overleving. Of men moet het standpunt innemen dat men nog liever dood is dan rechtsstatelijke regels te schenden. Elke staat heeft de verplichting de veiligheid van de burgers te waarborgen op het grondgebied van de staat.’
Is dat de hoogste plicht?
‘Het is in elk geval de meest basale. Als de staat dat niet kan, heeft hij gefaald. Bij failed states denken we altijd aan landen als Somalië, maar als de aanslagen hier maar frequent en heftig genoeg zijn, komt er een moment dat we ook hier spreken van failed states.’
Lees verder via FD – Westerse leiders durven juiste diagnose over Moslimterrorisme niet te stellen