Tegengaan radicalisering vergt maatwerk op individueel niveau en samenwerking tussen ketenpartners

Radicalisering is een complex probleem. Factoren op verschillende niveaus spelen een rol, zowel individueel, in de groep als maatschappelijk. Ze interacteren met elkaar in de sociale context van het individu. Opvallend is dat ideologie bij radicalisering een minder belangrijke rol speelt vergeleken met psychosociale behoeftes: de behoefte aan een positieve identiteit, rechtvaardigheid, zingeving, of avontuur en sensatie. Interventies zijn maatwerk, niet alleen met het oog op de radicaliserende persoon, maar ook wat betreft samenwerking tussen ketenpartners uit het zorg-, veiligheids- en sociale domein.

Radicalisering uitmondend in terrorisme blijft een gevaar voor de Nederlandse samenleving, maar er is veel onduidelijkheid over de rol van psychosociale factoren in radicaliseringsprocessen. Dit rapport geeft de beschikbare wetenschappelijke kennis over dit thema overzichtelijk weer. Ook doet het verslag van de laatste stand van zaken op het gebied van interventies die in de praktijk toegepast worden. Verder is onderzocht hoe de samenwerking tussen het zorg-, veiligheids- en sociale domein verloopt, en verder kan worden geprofessionaliseerd. Het onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam in opdracht van het WODC.

Factoren die een rol spelen in het radicaliseringsproces
De onderzoekers hebben aan de hand van de wetenschappelijke kennis een theoretisch model opgesteld dat een onderscheid maak tussen drie categorieën van factoren. Deze factoren spelen op individueel niveau een rol in het radicaliseringsproces:

• psychopathologie (bijvoorbeeld ADHD, autisme, schizofrenie);
• psychologische behoeften (de behoefte aan een positieve sociale identiteit, rechtvaardigheid, zingeving, sensatie en/of avontuur);
• triggerfactoren (gebeurtenissen binnen of om de persoon die aanwijsbaar leiden tot verdere radicalisering of juist deradicalisering).

Deze factoren staan niet los van elkaar, maar interacteren met elkaar in de sociale context van het individu. Dat betekent dat ze continu aan verandering onderhevig zijn, afhankelijk van wat er gebeurt met het individu en om het individu heen. De drie factoren hoeven bovendien niet altijd tegelijkertijd binnen het individu aanwezig te zijn.

Lees verder via wodc.nl

In de online editie van ons jaarlijkse HCB Seminar De Veilige Gemeente leert u van topsprekers hoe u met uw partners in veiligheid samenwerkt aan regie in de aanpak van polarisatie, radicalisering en extremisme. Met onder andere Stijn Sieckelinck, Elanie Rodermond, prof. dr. Marloes van Noorloos (Universiteit Leiden), prof. dr. Hans Boutellier (Vrije Universiteit Amsterdam) en Liesbeth van der Heide (Inspectie Justitie en Veiligheid). Lees verder over inschrijfmogelijkheden via de website van het Haags Congres Bureau.

Meer leren van o.a. Henk Ferwerda, Laura Keesman, Wilco Berenschot en prof. dr. Michel Vols over verstoringen van de openbare orde? Kom naar de HCB-sessies ‘Ordeverstoorders in de openbare ruimte 2026’ bestaande uit 2 compacte online sessies met er tussen een live HCB Seminar. De reeks start op 7 oktober. Meer informatie en aanmelden via de website van het Haags Congres Bureau.