De burgemeester: een ambtsdrager onder spanning

De burgemeester als crimefighter

Burgemeesters worden de laatste jaren steeds meer gepositioneerd als crimefighter. Dat komt onder andere doordat ze een steeds grotere rol zijn gaan spelen bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dat doen burgemeesters bijvoorbeeld door het inzetten van bestuursrechtelijke instrumenten en bevoegdheden. Een voorbeeld daarvan is artikel 13b Opiumwet. Dit artikel geeft de burgemeester de bevoegdheid om een last onder bestuursdwang op te leggen als er in een pand – bijvoorbeeld een woning – sprake is van drugshandel, de aanwezigheid van een handelshoeveelheid drugs of de aanwezigheid van voorwerpen of stoffen waarvan betrokkene weet of ernstige reden heeft te vermoeden dat zij bestemd zijn voor bijvoorbeeld het telen of bereiden van drugs. Uit recent onderzoek blijkt dat een groot deel van de burgemeesters van deze bevoegdheid gebruikmaakt. Het merendeel van de Nederlandse burgemeesters sluit jaarlijks tussen de 1 en 5 panden met toepassing van artikel 13b Opiumwet.

Dat burgemeesters steeds meer een crimefighter worden, heeft in de praktijk consequenties voor hen als persoon en voor het burgemeestersambt. Deze rol maakt burgemeesters kwetsbaarder, ze staan meer in de spotlights en de kans op bedreiging wordt groter. Dat blijkt ook in de praktijk. Binnenlands Bestuur schreef onlangs dat zeventig procent van de burgemeesters te maken krijgt met bedreigingen. Hoewel deze bedreigingen niet allemaal afkomstig zijn vanuit de hoek van de georganiseerde criminaliteit, laten deze cijfers zien dat de grotere rol van de burgemeester bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit het burgemeestersambt kwetsbaar maakt.

Lees verder via nederlandrechtsstaat.nl

Meer leren van o.a. Henk Ferwerda, Laura Keesman, Wilco Berenschot en prof. dr. Michel Vols over verstoringen van de openbare orde? Kom naar de HCB-sessies ‘Ordeverstoorders in de openbare ruimte 2026’ bestaande uit 2 compacte online sessies met er tussen een live HCB Seminar. De reeks start op 7 oktober. Meer informatie en aanmelden via de website van het Haags Congres Bureau.