Op Prinsjesdag horen we welke keuzes het kabinet maakt en wat die betekenen voor onze portemonnee. Politieke keuzes verdelen echter niet alleen geld, maar ook meer fundamentele zaken. Ze verdelen zekerheid, risico, bescherming en verantwoordelijkheid, stelt lector Maja Ročak.
In 2013 deed de participatiesamenleving officieel haar intrede in de Troonrede. Wie al wat langer meeloopt in het sociaal domein, kan de woorden die in de jaren daarna opkwamen wel dromen: eigen kracht, zelfredzaamheid, meedoen, het netwerk benutten, verantwoordelijkheid nemen. Je zou er een aardige bingokaart mee kunnen vullen. Maar ruim tien jaar later dringt zich een andere vraag op: hoeveel eigen verantwoordelijkheid kun je vragen als de mogelijkheden om die te dragen zo ongelijk verdeeld zijn?
Inmiddels klinkt in de Troonredes een wat andere taal. Bestaanszekerheid, bescherming, vertrouwen en gehoord worden zijn teruggekeerd. Steeds duidelijker wordt dat eigen regie en participatie alleen betekenis krijgen als er een zekere bodem onder het bestaan ligt. Wie voortdurend brandjes blust rond inkomen, wonen of zorg, heeft minder ruimte om mee te doen en verantwoordelijkheid te dragen. Dat is echter geen terugkeer naar de verzorgingsstaat. Het roept vooral de vraag op wanneer het redelijk is verantwoordelijkheid bij mensen zelf te leggen, en welke zekerheid daartegenover moet staan.
Dezelfde tegenvaller, ander gevolg
Neem twee huishoudens die er volgens de koopkrachtplaatjes ongeveer evenveel op vooruitgaan. Bij beide gaat de auto kapot. De reparatie kost 800 euro. Zonder auto wordt het lastig om op het werk te komen.
Dezelfde rekening roept in twee huishoudens verschillende vragen op
In het ene huishouden is spaargeld, een vast contract en een stabiele woning. De reparatie is vervelend, maar wordt betaald. In het andere is geen buffer. De huur is hoog en het arbeidscontract tijdelijk. Dezelfde rekening roept in dit huishouden dus andere vragen op. Kan de betaling worden uitgesteld? Hoe kom ik op mijn werk? Welke rekening betaal ik deze maand niet? Kan iemand iets voorschieten?
Lees verder via socialevraagstukken.nl