Utrecht groeit en verandert: overlast en criminaliteit nemen toe

Meer criminaliteit, meer geweld, meer overlast en een toenemend gevoel van onveiligheid. In de stad Utrecht stapelen de problemen zich op, juist terwijl de stad economisch floreert en blijft groeien. Dat blijkt uit de Utrecht Monitor 2026, waarin de staat van de stad wordt besproken.

De criminaliteitscijfers over het afgelopen jaar zijn niet mals: een stijging van 10 procent. Vooral woninginbraken, autokraken, fietsendiefstallen en geweld namen toe. Opvallend is dat Utrecht hiermee afwijkt van andere grote steden. In Amsterdam en Rotterdam daalt de criminaliteit licht, Den Haag kent een beperktere toename.

Bollendak
De langere lijn is minstens zo opvallend. Jarenlang daalde de criminaliteit, tot 2019. Tijdens de coronajaren zette die daling zelfs versterkt door. Maar sinds 2021 keert het beeld. Waar andere steden afvlakken, loopt Utrecht verder op. Van zware, ondermijnende criminaliteit zoals plofkraken tot dagelijkse overlast en diefstal rond bijvoorbeeld het Bollendak.
In Overvecht en Noordwest gaat het relatief vaak om jongerenoverlast, meldingen van mensen met onbegrepen gedrag en drugsoverlast. Terwijl in de binnenstad juist zakkenrollerij, winkeldiefstal en geweld rondom het uitgaansleven domineren. In Oost en Noordoost valt de sterke stijging van het aantal woninginbraken op, terwijl autokraken en fietsendiefstal zich meer verspreid over de stad voordoen.

Demonstraties en FC Utrecht
Daarbovenop komt een groeiende druk op de openbare orde. Het aantal demonstraties stijgt voor het derde jaar op rij fors, met 28 procent in 2025.
Waar protesten voorheen vaak kleinschalig waren, varieert het nu van statische bijeenkomsten tot dynamische demonstraties door de binnenstad en langdurige Gaza-protesten, zoals in de universiteitsbibliotheek aan de Drift.

Ook voetbal en de jaarwisseling zorgen voor incidenten. Wedstrijden van FC Utrecht in Europees verband leidden tot grootschalige rellen, vernielingen en confrontaties met de politie. Tijdens de jaarwisseling ontstond in meerdere wijken onrust.

In combinatie met toenemende polarisatie en radicalisering, zowel online als op straat, laat dit zien dat veiligheid in Utrecht niet alleen een kwestie is van criminaliteit, maar ook van maatschappelijke spanningen die steeds zichtbaarder worden.

Lees verder via rtvutrecht.nl

In de online editie van ons jaarlijkse HCB Seminar De Veilige Gemeente leert u van topsprekers hoe u met uw partners in veiligheid samenwerkt aan regie in de aanpak van polarisatie, radicalisering en extremisme. Met onder andere Marloes van Noorloos (Universiteit Leiden), Hans Boutellier (Vrije Universiteit Amsterdam) en Liesbeth van der Heide (Inspectie Justitie en Veiligheid). Lees verder over inschrijfmogelijkheden via de website van het Haags Congres Bureau.